Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Verborgen schatten in OS X: kopiëren en plakken

Kopiëren en plakken is misschien wel de belangrijkste computertechnologie van de afgelopen 30 jaar. Dat klinkt misschien vreemd, maar denk er maar aan hoeveel je erop vertrouwt.
De meesten van ons maken meerdere keren per dag gebruik van de opdrachten Kopieer en Plak, waarschijnlijk honderden keren per week, zonder dit te beseffen.

Als we kopiëren en plakken niet hadden, zouden we veel werk vanuit het niets moeten doen, in plaats van uit te gaan van vorige stukjes tekst, afbeeldingen of hele documenten waaraan slechts kleine aanpassingen nodig zijn. Het zou ook veel moeilijker worden om koppelingen naar webpagina's te delen. Zeker, tegenwoordig bestaan er knoppen om te delen, maar zouden Twitter en Facebook van de grond gekomen zijn als iedereen met de hand naar video's van de kat had moeten linken?

Het klinkt misschien verbazingwekkend, maar sommige mensen begrijpen nog steeds niet de grondbeginselen ervan. En veel anderen zijn niet op de hoogte van geavanceerde technieken met kopiëren en plakken, laat staan verwante manieren om gegevens tussen documenten en apps te verplaatsen.

De grondbeginselen van Knip, Kopieer en Plak

Om te begrijpen wat de commando's Knip, Kopieer en Plak doen, moet je eerst het concept van het klembord begrijpen: een virtuele container die om het even welke gegevens die je kopieert of uitknipt, bewaart.
Hoewel het klembord over het algemeen onzichtbaar voor de gebruiker is, kun je de inhoud ervan in de Finder bekijken: kies maar "Bewerken > Klembord tonen". Eer verschijnt klein venster met de tekst of afbeelding die op dat moment op het klembord staat.

Voordat je Kopieer of Knip kunt gebruiken, moet je eerst een aantal gegevens selecteren. Dat zou tekst kunnen zijn, variërend van een karakter tot een heel boek, een afbeelding of een gedeelte van een afbeelding, een bestand in de Finder, een kolom met gegevens in een spreadsheet, of een stuk van een geluidsopname.
Hoe je selecteert, hangt af van de situatie en de gegevens, maar het gaat meestal met één keer klikken, of met klikken en slepen over een gebied. (Vergeet niet de sneltoets commando-A voor Alles selecteren!) Als je eenmaal iets hebt geselecteerd, kunt je kopiëren of knippen.

Wanneer je geselecteerde gegevens kopieert, dupliceert OS X ze op het klembord zodat je ze later kunt plakken. Je zou een adres kunnen kopiëren om het in een kaart-app te plakken, een foto van Safari om hem te delen met een vriend of een bestand om die te verplaatsen naar een andere map.

Nauw verwant aan Kopieer is Knip, die de kopieer-actie met een verwijder-actie combineert. Wanneer je geselecteerde gegevens knipt, verdwijnen deze van de oorspronkelijke locatie en worden ze verplaatst naar het klembord. Knippen is dus handig om dingen te herschikken.
Bijvoorbeeld: als je een rapport aan het schrijven bent, en je besluit dat je een alinea omhoog wilt verplaatsen, dan kunt je deze alinea selecteren, knippen en op de nieuwe plek inplakken.

Hoe doe je dat, kopiëren en plakken? Zodra je de inhoud geselecteerd hebt die je wilt knippen of kopiëren, kies je "Bewerken > Knip" of "Bewerken > Kopieer". Om de inhoud van het klembord te plakken, zorg je dat het document of de bestemmingsmap actief is en kies je "Bewerken > Plak".
Maar het is geestdodend om iedere keer weer naar de menubalk te moeten gaan als je wilt knippen, kopiëren of plakken. Iedere gebruiker van een Mac zou de sneltoetsen van die opdrachten uit het hoofd moeten kennen, en ze als vanzelf moeten toepassen:

  • Knippen: commando-X
  • Kopiëren: commando-C
  • Plakken: commando-V

Opgemaakte tekst plakken, of alleen de opmaak plakken

Het kopiëren en plakken van tekst is simpel, maar kan lastig worden als er opgemaakte tekst in het spel is. Een platte-tekstbewerker als BBEdit omzeilt het hele probleem. Maar als je bijvoorbeeld tekst van een webpagina kopieert en in Apple Mail wilt plakken, dan komt ook het lettertype, de kleur van de tekst en zelfs die van de achtergrond mee.
Al deze opmaak is in bepaalde gevallen op z'n plek, maar meestal wil je gewoon dat de geplakte tekst in de opmaak van de tekst eromheen past, of dat de standaardopmaak van de app gebruikt wordt.

In de meeste apps werkt het zo, dat het commando voor het plakken van tekst zonder opmaak gaat via "Wijzig > Plak en pas stijl aan" (commando-optie-shift-V). Sommige apps noemen het misschien "Plak alleen tekst" of "Plak zonder opmaak".

Helaas kennen niet alle apps een dergelijke opdracht, hoe handig dat ook zou zijn. Om dit probleem op te lossen, kan je specifieke software gebruiken, die je misschien al bezit. Zo kunnen speciale apps om met macro's te werken alle opmaak verwijderen wanneer je tekst plakt: Keyboard Maestro Ook programmastarters zoals LaunchBar en klembord-apps zoals Copy'em Paste doen dit. Meer ideeën over deze en andere trucjes bij het gebruiken van je klembord lees je in "Take Control of Automating Your Mac <http://tid.bl.it/tco-automating-your-mac-tidbits>" van Joe Kissell.

Bepaalde Apple-apps (waaronder Pages, Teksteditor en Berichten) doen het omgekeerde: hier kan je, los van de tekst zelf, juist de opmaak van de brontekst overplakken. Deze functie kom je minder vaak tegen, en er is veel variatie in de locatie van de desbetreffende opdrachten.

In Pages biedt het Opmaak-menu de opdrachten "Kopieer stijl" en "Plak stijl". In Teksteditor vind je ze in "Opmaak > Lettertypes"
In Berichten vind je ze in het Wijzig-menu.
Gelukkig gelden dezelfde sneltoetsen, tenminste in Apple-apps: commando -optie-C voor "Kopieer stijl" en commando-optie-V voor "Plak stijl".

Het verborgen tweede klembord van OS X

Op ieder moment dat je iets knipt of plakt, wordt eerdere inhoud van het klembord overschreven door iets nieuws. Dit kan behoorlijk vervelend zijn, aangezien je dan steeds heen en weer moet schuiven tussen apps om aparte stukjes gegevens van de ene naar de andere te verplaatsen.
We behouden hier graag onze focus op ingebouwde OS X-functionaliteit, maar toch is het handig om te weten dat je met alle hierboven genoemde apps van derden toegang krijgt tot je klembord-geschiedenis. Deze apps bieden daarin extra hulp, en als je met meerdere klemborden (met ieder een eigen naam) wilt werken, dan kan je terecht bij Keyboard Maestro en Copy'em Paste.

Maar ook in OS X bestaat een tweede klembord-functie. Deze kan je echter alleen via sneltoetsen gebruiken.
Met control-K ("kill") verwijder je gegevens, en met control-Y ("yank") haal je ze tevoorschijn.

De merkwaardige termen "Kill" en "Yank" zijn ontleend aan Emacs, een tekstbewerker die vooral met commandoregels werkt. In de praktijk kan je Kill en Yank goed gelijkstellen aan de huidige opdrachten Knip en Plak, maar er zijn een paar verschillen.
Het belangrijkste is, dat deze opdrachten hun eigen klembord hebben, dat in Emacs "kill ring heet. Het komt erop neer dat iets dat je knipt met de opdracht control-K niet in de plaats komt van dingen die al in het standaard systeem-klembord staan.

Er zijn nog andere belangrijke verschillen.
Anders dan bij commando-X, betekent control-K gebruiken zonder specifieke tekst te selecteren, dat de actie geldt voor alles wat staat tussen de cursor en het eind van de alinea. En als je meerdere "kills" zonder tekstselectie achter elkaar uitvoert, worden al deze stukken tekst toegevoegd aan de kill ring.
Met control-Y plak je de hele serie achter elkaar in de tekst.
En tot slot wordt bij plakken met control-Y alle opmaak van de tekst automatisch verwijderd.

Kill en Yank werken in de meeste OS X-apps, maar niet in allemaal. Bovendien worden de sneltoets-commando's in een aantal apps (vooral in tekstbewerkers) op net iets verschillende manieren geïmplementeerd. Zo gebruikt BBEdit het standaard systeemklembord, dus hier kan je tekst verwijderen met control-K en daarna plakken met commando-V. In Nisus Writer Pro betekent Yank dat je tekst uit de kill ring meerdere keren kunt plakken, ongeacht met welk commando de tekst daar kwam, en komt de opmaak bij het plakken wel mee.

Bestanden knippen en plakken in de Finder

Tot nu toe hadden we het over het kopiëren en plakken van tekst, maar veel mensen realiseren zich niet dat je dit ook met bestanden en mappen in Finder kan doen. Slepen werkt vaak makkelijker, maar er zijn situaties waarin knippen en plakken misschien efficiënter is.

Om een bestand of map te kopiëren selecteer je het eerst, en kies je vervolgens "Wijzig > Kopieer /bestandsnaam/" (commando-C).
Let op dat je de icoon selecteert, en niet de tekst in de naam van het bestand. Met shift- of commando-klikken kan je meerdere items selecteren en vervolgens kopiëren. Vervolgens open je een venster met de gewenste plak-locatie, en kies je "Wijzig > Plak onderdeel". Hiermee plak je de geselecteerde onderdelen op die locatie.

Je kunt het commando Knip niet gebruiken om bestanden of mappen te verplaatsen, maar het commando Plak kan dat weer wel.
Allereerst kopieer je de onderdelen op de normale manier en als je op de plek bent aangekomen waar ze naar toe moeten kun je de optie-toets ingedrukt houden en tegelijkertijd voor "Wijzig > Verplaats onderdeel hierheen" kiezen. (Dit commando komt dan in de plaats van Plak.) De toetscombinatie blijft hetzelfde: commando-optie-V.

Je kunt altijd commando-Z gebruiken om het resultaat ongedaan te maken, los van de vraag of je iets verplaatst of gekopieerd hebt.

Een laatste trucje voor de Finder.
Soms moet je iemand vertellen waar je een bepaald bestand of een bepaalde map kunt vinden. Als dat bestand of die map ver weggestopt zit in de mappenstructuur kan dat lastig zijn, zoals bij deze map:

 | /Library/Application Support/Apple/Automator/Workflows |

Het is niet nodig om het hele pad te typen, je kunt het pad kopiëren. Selecteer het bestand of de map, houd de optie-toets ingedrukt en kies vervolgens voor "Wijzig > Kopieer /bestandsnaam/ als padnaam" (commando-optie-C). Er wordt dan een kopie gemaakt van de gehele padnaam van het bestand of de map.

Wanneer je de padnaam in de app Terminal kopieert als onderdeel van een opdracht voor de commandoregel kan het nog makkelijker: versleep het onderdeel naar het Terminal-venster. Deze benadering zorgt er bovendien voor dat de padnaam wordt aangepast als dat nodig mocht zijn.

Kopiëren in Safari

Hoewel we vooral gekeken hebben naar methoden van knippen en plakken die overal werken, gebruiken sommige programma's deze commando's ook op bijzondere manieren. Vooral in webbrowsers is veel mogelijk. Niet alle webbrowsers werken op dezelfde manier, maar in Safari kun je een aantal verschillende dingen kopiëren vanaf een webpagina:

  • Tekst
  • De URL van een koppeling
  • Afbeeldingen
  • De URL van een afbeelding

Tekst kopiëren werkt zoals in iedere app. Voor de andere dingen moet je kopiëren met de control-toets ingedrukt of rechtsklikken. Afhankelijk van waar je op geklikt hebt, kun je de URL of de gehele afbeelding kopiëren. je kunt de gekopieerde afbeelding in Voorvertoning openen door te kiezen voor "Archief > Nieuw van klembord".)

<http://tidbits.com/resources/2016-06/Safari-copy-image-menu.png>

Tekstfragmenten en slepen en neerzetten

Deze tip maakt eigenlijk niet gebruik van het klembord, maar levert wel vergelijkbare functionaliteit op. In bijna ieder OS X-programma kun je geselecteerde tekst naar je bureaublad verslepen om een tekstfragment aan te maken: een speciaal bestand dat alleen de geselecteerde tekst bevat. Tekstfragmenten zijn geen standaard tekstbestanden, en erop dubbelklikken opent het bestand in een speciaal venster in de Finder.
Je kunt een tekstfragent niet bewerken, maar je kunt grappig genoeg wel een deel van de tekst in een tekstfragment selecteren en dat naar een nieuw tekstfragment verslepen.

<http://tidbits.com/resources/2016-06/Text-clipping.png>

Tekstknipsels creëren werkt net als tekst kopiëren: om de tekst in een tekstknipsels te "plakken" moet je het icoontje daarvan, binnen de Finder, naar het venster van die app slepen. Eigenlijk lost de functionaliteit van tekstknipsels de tekortkoming op dat OS X maar één klembord heeft. Want je kunt een aantal tekstknipsels aanmaken en die allemaal tegelijk verslepen (je kunt meer dan één tekstknipsel tegelijk in een document slepen).

Tekstknipsels kunnen platte tekst bevatten of "rich text", in RTF-formaat. Als je tekstknipsels met platte tekst een document insleept, dan nemen die de opmaak over van de tekst waar ze in terechtkomen, terwijl knipsels met geformatteerde tekst hun stijlkenmerken behouden.

Sommige tekstverwerkers, zoals BBEdit en Nisus Writer Pro (maar niet Teksteditor en Pages) kunnen tekstknipsels openen als document, maar dit is dan een nieuw document en je kunt de veranderingen op geen enkele wijze weer als tekstknipsel opslaan. Je kunt een tekstknipsel op geen enkele manier bewerken.

Maar wacht even! Als je alleen maar een stuk tekst van het ene document naar het andere wilt verplaatsen, of zelfs van de ene app naar de ander, dan hoef je er tussendoor geen tekstknipsel van te maken. In plaats daarvan selecteer je gewoon de gewenste tekst en sleept je die van het ene venster naar het andere. Dit trucje met slepen en neerzetten werkt ook met afbeeldingen.

Maar wat als het document waarin je iets wilt neerzetten niet in beeld is, of zelfs niet is geopend? Probeer dan de volgende, waanzinnig slimme stappen:

  • Selecteer in een app, zoals Safari, een stuk tekst en begin die te verslepen.
  • Sleep de tekst naar het dock-icoontje van de gewenste app die     versleepte tekst kan aannemen, zoals Teksteditor of Pages
  • Sleep verder en laat intussen de muisknop niet los. Houd stil als de gewenste dock-icoon oplicht. Al het andere op je scherm verdwijnt, behalve kleine vensterafbeeldinkjes, die staan voor de open vensters in deze app, en kleine af-beeldingen onderin het scherm die staan voor bestanden die je kort geleden open had.

    <http://tidbits.com/resources/2016-06/Dragging-into-an-app.png>

  • Sleep verder naar één van de open documenten of afbeeldinkjes van bestanden, en zodra je cursor erboven hangt, houd dan weer stil. Het scherm wordt weer normaal en het document waar je boven hing wordt geopend.
  • Terwijl je, nog steeds met ingedrukte muis, verder sleept, beweeg je de cursor naar boven of onderaan het document totdat je het punt gevonden hebt waar je de versleepte tekst wilt laten verschijnen. (Met je andere hand kun je op dit moment zelfs de navigatie-toetsen gebruiken, bijvoorbeeld om een pagina verder of terug te gaan!)
  • Als je uiteindelijk het gewenste punt in de tekst hebt gevonden waar de tekst moet worden ingevoegd, laat je de muisknop los om de tekst op die positie in te "plakken".

Je kunt ook met het slepen beginnen en dan met commando-Tab van applicatie wisselen, maar op deze manier kun je niet een document selecteren dat recent gebruikt was maar nu niet open staat, iets wat wel kan met slepen naar het dock.

Het draait om de pasteboards

Tekstknipsels en verslepen gebruiken het klembord niet, maar we noemen ze toch omdat ze gebruikmaken van dezelfde onderliggende technologie, die Apple "pasteboards" noemt.
Pasteboards in OS X zijn een gestandaardiseerd mechanisme om gegevens uit te wisselen binnen een app of tussen verschillende apps. Het klembord is maar één van de publieke pasteboards die alle programma's delen. Versleep-handelingen gebruiken een ander publiek klembord, en de commando's Kill en Yank vermoedelijk weer een ander. Apples ontwikkelaarsdocumentatie over pasteboards is eigenlijk best interessant om te lezen.

Terwijl pasteboards in essentie vrij eenvoudig zijn, is het juist implementeren ervan vaak weer heel ingewikkeld. Verschillende apps kunnen bijvoorbeeld diverse typen gegevens aan, en het is vervolgens aan de app om de juiste typen gegevens in het gedeelde pasteboard te zetten zodat zoveel mogelijk andere apps erbij kunnen.
Dit gebeurt niet altijd, dus je kunt bijvoorbeeld een afbeelding van Foto's naar Apple Mail slepen maar niet naar Mailplane, want Foto's geeft Mailplane geen informatie over die afbeelding die Mailplane kan begrijpen.

Als je klembord-gegevens met Unix-apps wilt delen, kijk dan eens naar de commando's  | pbcopy |  en  | pbpaste | . Een uitleg over hoe je die moet gebruiken gaat wat verder dan wat in dit artikel past, maar je kunt beginnen met hun man-pagina's.

Nog een laatste nerdfeit.
Omdat je gegevens kunt kopiëren uit een app die je daarna afsluit, waarna je de app opent waarin je die gegevens plakt, is het duidelijk dat dit proces alleen maar kan plaatsvinden met behulp van een andere achtergrondapp. Dat pasteboard-serverproces heet  | pbs | . Dus als je het bezig ziet in Activiteitenweergave, dan weet je nu dat het je klembord en het verslepen aanstuurt.

Je hoeft natuurlijk niets te weten over klemborden, maar dat het verplaatsen van gegevens via knippen en plakken, tekstknipsels en verslepen zo makkelijk gaat, is de verdienste van de OS X-ontwikkelaars van Apple. Laten we er dus dankbaar gebruik van maken! En laat het ons weten als je op dit gebied nog tips hebt.

Bron: http://tidbits.com/e/16552

Kopiëren en plakken

Deze pagina heeft nog geen inhoud. Binnenkort wordt ze bewerkt.